YUA BÜLTEN 1 - İŞ HUKUKU: Kısa Çalışma Yapan İşçilerin İstifa Ettiklerinde İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanma Şartları


Kısa Çalışma Yapan İşçilerin İstifa Ettiklerinde İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanma Şartları

YUA BÜLTEN 1 - İŞ HUKUKU: Kısa Çalışma Yapan İşçilerin İstifa Ettiklerinde  İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanma Şartları

Kısa çalışma ödeneği alan işçilerin istifa ettiklerinde işsizlik ödeneği alıp alamayacakları sorusu, özellikle Covid 19 pandemisi döneminde daha fazla sorulmaya başlandı. Çünkü normal hayatımızda çok seyrek rastladığımız kısa çalışma uygulaması, pandemi nedeniyle hayatımızın önemli bir parçası haline geldi. Yavuz&Uyanık&Akalın adına İş Hukuku Departmanı lideri Av. Çağlar Korkmaz, en çok sorulan soruların yanıtlarını değerli okurlarımız için derledi.

 

  1. Normal şartlarda İşsizlik Ödeneği’ne hak kazanma şartları nelerdir?

Yürürlükteki yasal düzenlemelere göre, bir işçinin işsizlik ödeneğine hak kazabilmesi için;

  • İş sözleşmesinin sona ermesinden önce son 120 günde iş sözleşmesine bağlı olarak çalışmış olması,
  • Son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminin Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmiş ve ödenmiş olması,
  • İş sözleşmesinin İşsizlik Sigortası Kanunu’nda belirlenen nedenlerle sona ermiş olması,

gereklidir.

  1. İstifa eden işçi normal şartlarda İşsizlik Ödeneği almaya hak kazanır mı?

İstifa, İşsizlik Sigortası Kanunu’nda sayılan nedenler arasında olmadığı için istifa eden işçi normal şartlarda işsizlik ödeneğine hak kazanamayacaktır.

  1. Kısa Çalışma Ödeneği alanlar istifa etmeleri halinde İşsizlik Ödeneği alabilir mi?

Kısa Çalışma Ödeneği alan kişiler, gerek normal şartlarda gerekse Covid 19 pandemisi döneminde istifa etseler dahi belli şartlar dahilinde işsizlik ödeneği almaya hak kazanmaktadırlar.

  1. Kısa Çalışma Ödeneği alanların İşsizlik Ödeneği alabilmesini sağlayan yasal düzenlemeler nelerdir?

Kısa Çalışma Ödeneği alan kişiler, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun belirlediği şartlardan etkilenmeden işsizlik ödeneğine başvurabilmektedirler. Bunun sağlayan yasal düzenlemeler ise, Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik ve İŞKUR tarafından yayımlanan 2020/1 sayılı Pasif İşgücü Hizmetleri Genelgesidir.

  1. Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmeliğine göre istifa eden işçinin İşsizlik Ödeneği alma koşulları ve detayları nelerdir?

Kısa çalışma ödeneği alan işçiler, iş sözleşmeleri istifa ile sona erse bile işsizlik ödeneğine başvurabilmeleri nedeniyle istisna oluşturmaktadırlar. Eğer,

  • Kısa çalışma başlayana kadar halihazırda sistemde işsizlik ödeneği tanımlanmış,
  • Kısa çalışma başlayıp iş sözleşmesi sonlanana kadar geçen sürede yeni bir işsizlik ödeneği tanımlaması yapılmamış,

ise, fesih nedeninin işsizlik ödeneği almaya uygun olup olmadığına bakılmaksızın; eş anlatımla işçi istifa etmiş olsa dahi işsizlik ödeneğine hak kazanmaktadırlar.

  1. Bu durum örneklenerek gösterilebilir mi?

Örneğin, kısa çalışması 20.05.2020 tarihinde başlayan bir işçi için, 20.05.2020 tarihi itibariyle 180 gün işsizlik ödeneğinin sisteme zaten tanımlandığını kabul edelim. Bu işçi, işyerinden 15.01.2021 tarihinde istifa ederek ayrılsa dahi, daha önce, yani kısa çalışmanın başladığı tarihte zaten tanımlanmış olan 180 günlük işsizlik ödeneğini alabilecektir. Eğer bu kişinin kısa çalışmada geçen döneminde yeni bir işsizlik ödeneği hakkı doğarsa, bu kez onu alacaktır. Örneğin, kısa çalışma başlangıcında zaten 180 günlük işsizlik ödeneği hakkı olan bir işçi, bu sürede 240 günlük yeni bir işsizlik ödeneğine hak kazanırsa; bu kez yeni tanımlanan 240 günlük işsizlik ödeneğini (180-240 süreleri yer değiştirse de durum aynıdır) almaya hak kazanacaktır. Eski ve yeni tanımlanan işsizlik ödeneklerinin hepsinin alınması ise mümkün değildir, sadece bir tanesine hak kazanılabilir.

  1. Kısa çalışma başladığı tarihte işsizlik ödeneğine hak kazanamayan işçilerin durumu nedir?

Kısa çalışma başladığı tarihte işsizlik ödeneğine hak kazanamayan işçiler, kısa çalışma döneminde geçen süre zarfında bu hakkı kazansalar bile istifa etmeleri halinde işsizlik ödeneği alamamaktadırlar.

Örneğin, kısa çalışması 20.05.2020 tarihinde başlayan bir işçi, o tarih itibariyle 120 gün iş sözleşmesiyle çalışma ve 600 gün prim bildirilme şartını sağlamamış olsun. Bu işçi, kısa çalışma devam ederken geçen sürede bu şartları sağlasa bile, istifa ettiğinde yine de işsizlik ödeneğine hak kazanamayacaktır.  Böyle bir durumdaki işçinin işsizlik ödeneği alabilmesi için İşsizlik Sigortası Kanunu’nda sayılan nedenlerden birine (örneğin işverenin geçerli nedenle feshi-Kod 4) dayalı olarak iş sözleşmesinin sonlandırılması gerekmektedir.

  1. İşsizlik Ödeneği almaya esas olan süreden Kısa Çalışmada geçen süre mahsup edilir mi?

Normal şartlarda, Kısa Çalışma Ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmeliğin 7/8. fıkrasında yer alan “…kısa çalışma ödeneği aldığı süre düşüldükten sonra, daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanır.” Cümlesi gereği; işçinin hak ettiği işsizlik ödeneği süresinden kısa çalışmada geçirdiği süre mahsup edilmekte ve bakiye süre kadar işsizlik ödeneği verilmektedir.

Ancak, İşsizlik Sigortası Kanununun Ek-2’nci maddesinde yer alan yetkiye istinaden, Cumhurbaşkanı tarafından alınan 2706 sayılı  Yeni koronaviriüs (Covid-19) nedeniyle dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamındaki zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan ödemeler başlangıçta belirlenen işsizlik ödeneği süresinden düşülmeyeceğ.” kararı 30/6/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Böylece, pandemi döneminde kısa çalışmaya geçen işçilerin bu dönemdeki çalışma süreleri işsizlik ödeneğin süresinden mahsup edilmeyecek ve işçiler işsizlik ödemelerini tam süre üzerinden alacaklardır.

  1. Nakdi ücret desteği alanlar İşsizlik Ödeneğinden faydalanabilirler mi?

Covid 19 pandemisi döneminde nakdi ücret desteği alanlar İşsizlik Ödeneğinden faydalanamayacaklardır.

 

Sürekli yeni hukuki düzenlemelerin yapıldığı ve uygulamaların güncellendiği İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki güncel gelişmelerle yine karşınızda olacağız.

 

Konu hakkında detaylı bilgi ve sorularınız için ishukuku@yavuz-uyanik.av.tr adresinden bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

 

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6770389609596633088

Haberler & Makaleler